قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

1785

تاريخ الفي ( فارسى )

ذكر وقايع سال سيصد و چهاردهم از رحلت خير البشر در اين سال الرّاضى باللّه ، ابن مقله را از وزارت عزل نموده عبد الرّحمن بن عيسى « 1 » را به منصب وزارت تعيين نمود و بعد از پنجاه روز چون عجز عبد الرّحمن بن عيسى از تمشيت مهمّات وزارت ظاهر شد او را نيز معزول ساخته ابو جعفر محمّد بن قاسم كرخى را به آن منصب سرافراز ساخت . ابو جعفر در اوّل وزارت ، عبد الرّحمن بن عيسى را به نود هزار دينار و برادرش ، علىّ بن عيسى ، را به صد هزار دينار مصادره نمود و بعد از سه ماه و نيم ابو جعفر نيز از وزارت معزول شد و منصب وزارت بر سليمان بن حسن [ بن مخلّد ] قرار گرفت . و در اين سال ، محمّد بن رائق را ، كه والى واسط بود ، امير الأمرا ساختند و او به شوكت و ابّهت تمام از واسط به بغداد آمده شروع در مهمّات نموده و مدار مهمّات چنان بر وى قرار گرفت كه خليفه ، الرّاضى باللّه ، را هيچ اختيار نبود ، بلكه محمّد بن رائق به طريق يوميّه ما يحتاج اليه خليفه را از زر و لباس و غير آن به نوعى كه خاطرش مىخواست مىفرستاد و خليفه را حكمى و تسلّطى در بغداد هم نماند ، چه جاى ولايات ديگر كه هر طرفى از اطراف ولايات را جماعتى متصرّف بودند ، چنانچه بصره با توابعش در تصرّف ابن رائق بود ، خوزستان را ابو عبد اللّه بريدى داشت ، تستر و لواحق آن را ياقوت ، فارس را با توابعش عماد الدّوله پسر بويه داشت ، رى و اصفهان در دست ركن الدّوله بويه بود و وشمگير ، برادر مرداويج ، با او منازعت مىنمود ، كرمان با لواحقش در تصرّف ابو على محمّد بن الياس بود ، بلاد موصل و جزيره و ديار بكر و مضر و

--> ( 1 ) . بنا به تصريح هندوشاه نخجوانى ( تجارب السّلف ، ص 217 ) الرّاضى باللّه نخست وزارت را به علىّ بن عيسى داد ، چون او قبول نكرد آن مقام را بنا به توصيهء على به برادرش عبد الرّحمن بن عيسى واگذار نمود .